Рухæны мæйы 20-æм бон Хуссар Ирыстон нысан кæны Республикæ расидынæй 35 азы рацыды бæрæгбон. Республикæ Хуссар Ирыстоны райрæзты историйы ацы бон у бындурон æмæ ахсджиаг цау.
35 азы размæ Хуссар Ирыстоны автономон областы адæмон депуатты совет райста Паддзахадон суверенитеты фæдыл Деклараци, кæцымæ гæсгæ расидтæуыд Хуссар Ирыстоны Советон Демократион Республикæ Советон Цæдисы сконды. Хуссар Ирыстон ацыд паддзахаддзинад арæзтады фæндагыл.
Рухæны мæйы 19-æм бон Республикæ Хуссар Ирыстоны Фæсарæйнаг хъуыддæгты министр Джиоты Æхсар райста йæхимæ Республикæ Никарагуайы Фæсарæйнаг хъуыддæгты министр Вальдрак Людвинг Джентске Уитакеры, кæцы делегацийы сæргъ æрцыд Цхинвалмæ Республикæ Хуссар Ирыстон расидынæй 35 азы рацыды цытæн бæрæгбонмæ.
Рухæны мæйы 18-æм бон Мæскуыйы ацыдысты æхсæнуагдонон консультацитæ Республикæ Хуссар Ирыстоны Фæсарæйнаг хъуыддæгты министр Джиоты Æхсар, Боливариайнаг Республикæ Венесуэлæйы Фæсарæйнаг хъуыддæгты министры Европæ æмæ Цæгат Америкæйы фарстаты фæдыл хæдивæг Андреа Корао æмæ Боливариайнаг Республикæ Венесуэлæйы Уæлвæткон æмæ Æххæстбарджын Минæвар Республикæ Хуссар Ирыстоны Хесус Рафаэль Саласар Веласкесы хайадистимæ.
Ныхасы рæстæджы æрдзырдæуыд дывæрсон æмахастытыл. Нысангонд æрцыд Хуссар Ирыстон æмæ Венесуэлæйы ‘хсæн ахастыты райрæзты ахсджиагдзинад.
2008 азы рухæны мæйы 17-æм бон Хуссар Ирыстон æмæ Уæрæсейы Президенттæ Республикæ Хуссар Ирыстон æмæ Уæрæсейы Федерацийы 'хсæн бафыстой Хæларад, æмгуыстад æмæ иумæйаг æххуысы фæдыл бадзырд, кæцы бындур æрæвæрдта дыууæ бæстæйы æхсæнпаддзахадон бастдзинæдты нырыккон æмвæзадæн, уавæртæ сарæзта дывæрсон диалог æмæ æмгуыстады райрæзтæн.
Рухæны мæйы 15-æм бон Республикæ Хуссар Ирыстоны Уæлвæткон æмæ Æххæстбарджын Минæвар Республикæ Никарагуайы Козаты Нарим Уæрæсейы уæвæг Никарагуайы Минæварады хуындæй хайад райста Никарагуайы Фыдыбæстæйы Къуырийы бæрæгбон бакæныны Цытджын церемонийы, кæцы ацыд Централон Америкæйы бæстæты Хæдбардзинадæй 204 азы æмæ Сан-Хасинтойы цур хъайтарон тохæй 169 азы рацыды цытæн.
Рухæны мæйы 16-æм бон Республикæ Хуссар Ирыстоны Президент Гаглойты Алан фембæлд Республикæ Хуссар Ирыстоны Фæсарæйнаг хъуыддæгты министр Джиоты Æхсаримæ. Фембæлды дзырд цыд уагдоны æддагполитикон архайдыл.
Джиоты Æхсар æрдзырдта 35 азон юбилей бæрæг кæныны фæдыл æддагон политикæимæ баст фарстатыл. Бахахх кодта ацы цауы ахсджиагдзинад.
«Республикæ Хуссар Ирыстоныл 35 азы сæххæсты цытæн бæрæгбонмæ æнхъæлмæ кæсæм Никарагуайы Фæсарæйнаг хъуыддæгты министр Людвинг Джентскемæ» – фехъусын кодта Джиоты Æхсар.
Республикæ Никарагуайы Хæдбардзинады боны цытæн Республикæ Хуссар Ирыстоны Фæсарæйнаг хъуыддæгты министр Джиоты Æхсар арвыста арфæйы фыстæг Республикæ Никарагуайы Фæсарæйнаг хъуыддæгты министр Вальдрак Людвинг Джентске Уитакермæ.
Сæрмагондæй, арфæйы дзырдæуы:
«1821 азы рухæны мæйы 15-æм бон æнустæм фыст æрцыд Централон Америкæйы азфысты æмæ æвдисы адæмы тырнынад сæрибар æмæ суверенитетмæ. Ацы ахсджиаг цауæй райдыдта Никарагуайы куыд хæдбар паддзахады арæзтад.
Рухæны мæйы 9-æм бон Республикæ Хуссар Ирыстон æмæ Уæрæсейы Федерацийы ‘хсæн дипломатон ахастытæ сфидар кæныныл æххæст кæны 17 азы.
Æвддæс азы размæ цаутæ æрæвæрдтой фидар бындур хуссарирыстойнаг-уæрæсейаг æппæтварсон æмгуыстадæн. Хæлардзинад æмæ адæмы 'хсæн æнгомдзинадыл бындуриуæг кæнгæйæ, Хуссар Ирыстон æмæ Уæрæсе чысыл рæстæгмæ стратегион партнерады фадыджы сфидар кодтой ахастытæ, кæцытæ арæзт сты æууæнк æмæ æххуысы принциптыл.
Рухæны мæйы 5-æм бон Республикæ Хуссар Ирыстоны Фæсарæйнаг хъуыддæгты министр Джиоты Æхсар хайад райста Цхинвалы æртыккæгæм скъолайы ног азы райдианы фæдыл цытджын линейкæйы.
Джиоты Æхсар раарфæ кодта ахуырдзаутæ, ныййарджытæ æмæ ахуыргæнджытæн, йæ зæрдæ сын загъта æнтыстыты фæндиæгтæ.
2025 азы рухæны мæйы 5-æм бон
Рухæны мæйы 4-æм бон Республикæ Хуссар Ирыстоны Фæсарæйнаг хъуыддæгты министр Джиоты Æхсар райста йæхимæ Республикæ Абхазы Уæлвæткон æмæ Æххæстбарджын Минæвар Республикæ Хуссар Ирыстоны Елбачиты Аланы.
Ныхасы рæстæджы æрдзырдæуыд хуссарирыстойнаг-абхазаг хæларадон ахастыты дарддæры райрæзты фарстатыл.
2025 азы рухæны мæйы 4-æм бон
Рухæны мæйы 3-æм бон Цхинвалы Сыгъдæг Мады Майрæмы райгуырды аргъуаны раз Сæйраг фæзуаты ацыд Беслæны трагедийы амæттæгты мысæн акци.
Мадзалы хайад райстой Республикæ Хуссар Ирыстоны Фæсарæйнаг хъуыддæгты министр Джиоты Æхсар æмæ министрады кусджытæ.
Æрæмбырдуæвджытæ иу минут æдзæмæй алæугæйæ ссардтой Беслæны трагедийы амæттæгты рухс ном, «Хъынцъымгæнаг мад»-ы обелискмæ сæвæрдтой дидинтæ, хъазæнтæ, дон.
Фæмардуæвджыты рухс номыл арвмæ суагътой 334 урс шары.
Фæсарæйнаг хъуыддæгты министрады минæвæрттæ ма хайад исынц Беслæны фыдохы мадзæлтты.
Рухæны мæйы 1-3 бонты Ирыстоны цæуынц Беслæны æрцæугæ æвирхъау терактæй 21 азы рацыды охыл мысæн мадзæлттæ.
Дыууын иу азы размæ сыгъдæг æмæ рухс бæрæгбон – Зонындзинæдты бон æппæт Ирыстонæн, ирон адæмæн æнустæм ссис æнæбасæтгæ рыст. 2004 азы рухæны мæйы 1-æм бон Беслæны скъолайы Зонындзинæдты бæрæгбоны рæстæджы террористтæ амынæттæй систой ахуырдзауты, сæ ныййарджыты æмæ ахуыргæнджыты. Скъолайы агъуысты фыдгæнджытæ æртæ боны дæргъы дардтой 1128 адæймаджы. Æртæ боны адæм хъизæмарæй мардысты æнæ хæрд æмæ æнæ донæй.
