Комментарии МИД РЮО

Нæ хъус æрдардтам Стамбулы декларацийы текстмæ, кæцы ист æрцыд Гуырдзыстон, Азербайджан æмæ Турчы æддагполитикон уагдæтты сæргълæуджыты фембæлды фæстиуджыты фæдыл. Декларацийы, сæрмагондæй, ногæй дзырд цæуы «Гуырдзыстоны æхсæнадæмон æгъдауæй нымад арæнтыл суверенитет æмæ территориалон иудзинад сног кæнын»-ы тыххæй. 

Радон хатт та зæрдыл лæууын кæнæм, «Гуырдзыстоны æхсæнадæмон æгъдауæй банымад арæнтæ»-йы æмбарынад дзуапп кæй нæ дæтты Советон Цæдисы ныппырхы æмæ уый фæстæ сæвзæргæ геополитикон уавæртæн. 

Хурхæтæны мæйы 4-æм бон ИНО-йы Генералон ассамблейы 80-æм сессийы фæлгæтты радон хатт ист æрцыд Гуырдзыстонæй сразæнгардгонд Хуссар Ирыстон æмæ Абхазæй лигъдæттæ æмæ мидбынаты иу ранæй иннæ ранмæ цæрынмæ чи ацыд, уыдоны уавæры фæдыл резолюци. Хъыгагæн та уынæм, æхсæнадæмон фæзуат кæй дарддæр кæны уавæры æцæгдзинадæн дзуапп чи нæ дæтты, ахæм позицийыл хæцыны хъуыддаг. 

Нæ хъус æрдардтам Гуырдзыстоны Паддзахадон Æдасдзинады Службæйы (ПÆС) архайды фæдыл дзуапмæ, кæцыйы Гуырдзыстоны национ æдасдзинадæн æппæты стырдæр тæссагдзинады хуызы æвдыст цæуы Уæрæсейы ‘рдыгæй Хуссар Ирыстон æмæ Абхазы «оккупаци», æмæ уый фыццаг хатт нæу.

Тбилис та радон хатт æмбарынадтæ æмæ сæ мидис иннæрдæм кæны æмæ уымæй фæлвары зындгонд факттæ сзыгъуыммæ кæнынмæ. Ногæй та зæрдыл лæууын кæнæм, 2008 азы майрæмты мæйы цауты агрессор кæй у Гуырдзыстон æмæ йæ агрессорыл кæй банымадта Х.Тальявинийы сæргълæудæй Евроцæдисы æхсæнадæмон къамис.

«Гуырдзыстоны территорийы хай Уæрæсейы ‘рдыгæй оккупацийы уавæрты» Уæрæсеимæ дипломатон ахастытæ сног кæныны фадат кæй нæй, уый фæдыл Гуырдзыстоны Фæсарæйнаг хъуыддæгты министр Мака Бочоришвилийы фидиуæн радон хатт æвдисы гуырдзиаг къухдариуæгады позици. Уыдон дарддæр дæр нæ разы кæнынц сæвзæргæ политикон уавæрыл.

2008 азы майрæмты мæйы цауты фæстæ Гуырдзыстоны къухдариуæгад парахат кæны афтæ хуыйнæг оккупацийы тыххæй æнæраст информаци æмæ йæ абоны бон дæр хæссынц дунеон æмæхсæнады рæгъмæ.

Нæ хъус æрдардтам Венесуэлæйы уавæры фæдыл Гуырдзыстоны Фæсарæйнаг хъуыддæгты министрады хъусынгæнинагмæ, кæцыйы ныфс дарынц, Венесуэлæйы цаутæ кæй æркæндзысты Каракасы ‘рдыгæй Хуссар Ирыстон æмæ Абхазы хæдбардзинад банымайыны фæдыл «æнæзакъонон уынаффæ»-йы систмæ.

Банымайын, кæнæ ма банымайыны фарста у паддзахадон суверенитеты ахсджиаг хай. Боливариайнаг Республикæ Венесуэлæ дзуапп ратта Хуссар Ирыстон æмæ Абхазы официалон куырдиатыл æмæ Уæрæсе æмæ Никарагуайы фæдыл банымадта Хуссар Ирыстоны æхсæнадæмон статус. Уыцы уынаффæ дзуапп дæтты æппæт нормæтæн дæр.

Венæйы ОБСЕ-йы министрты советы 32-æм рабадты йæ раныхасы рæстæджы Гуырдзыстоны Фæсарæйнаг хъуыддæгты министр М. Бочоришвили уавæр нæ ауагъта æмæ рæгъмæ рахаста Гуырдзыстоны афтæ хуыйнæг территориалон иудзинады «оккупаци» æмæ æцæгдзинадæй дард æндæр сыдывд тезистæ. 

Бочоришвили кæй «нæ зоны» зындгонд факт, кæцы банымадта Х. Тальявинийы сæргълæудæй ЕЦ-йы æхсæнадæмон къамис – бæрæг бæлвырдæй та, 2008 азы майрæмты мæйы Гуырдзыстон кæй райдыдта хæстон архайдтытæ Хуссар Ирыстоны – уый дзуапп нæ дæтты уæвæг æцæгдзинадæн. 

УФ-йы ФХъМ газет «Известия»-йæн йæ комментарийы банысан кодта, Мæскуыйæн йæ позици кæй у, цæмæй Уæрæсе æмæ Гуырдзыстоны хсæн политикон диалог сног уа, афтæмæй ма æнæмæнгыл нымайы Хуссар Ирыстон æмæ Абхазы хæдбардзинад банымайыны фæдыл уынаффæ. Гуырдзыстоны Премьер-министр И. Кобахидзе разы нæу уыцы позицийыл, йæ ныхæстæм гæсгæ, Гуырдзыстонæн уый у «сырх хахх».

Джеоргуыбайы мæйы 18-æм бон Европæйы Советы Министрты комитеты рабадты рæстæджы рæгъмæ рахастæуыд Европæйы Советы Генералон секретары 32-æм иугонд доклад «Гуырдзыстоны конфликт», кæцыйы Хуссар Ирыстоны уавæр æвдыст цæуы иуварсонæй æмæ сыдывдæй.  

Сæрмагондæй, доклады æвдыстæуы сыхаг паддзахады хицауад кæй «тыхсынц» Хуссар Ирыстоны æдасдзинад, гуманитарон æмæ адæймаджы барты фадыджы уавæрыл, лигъдæтты фæстæмæ ‘рыздæхыны проблемæйыл.

Джеоргуыбайы мæйы 17-æм бон гуырдзиаг дзыллон информацион фæрæзтæ апарахат кодтой Гуырдзыстоны парламенты сæрдар Ш. Папуашвили æмæ Тбилисы мэр К. Каладзейы Хуссар Ирыстоны афтæ хуыйнæг рæстæгмæ администраци суæгъд кæныны фæдыл комментаритæ.

Сæрмагондæй, гуырдзиаг парламенты сæрдар Папуашвили йæ раныхасы æппæрццагæй саргъ кодта 2006 азы Тбилисы дæлбар уæвæг Хуссар Ирыстоны территоритыл ацæугæ æвзæрстытæн, æмæ банысан кодта, уымæй гуырдзиаг хицауад кæй ратта «легитимондзинад сепаратистон процесстæн», уый рацыд Гуырдзыстоны «паддзахадон интересты» ныхмæ.

Вашингтоны ‘рдыгæй Боливариайнаг Республикæ Венесуэлæйыл Карибы денджыз æмæ йæ уæлдæфон тыгъдады фарсæй æндæвдады рæзты уавæрты, Хуссар Ирыстон æппæтварсонæй у суверенитет æмæ æдасдзинад бахъахъхъæнынмæ здæхт Венесуэлæйы хицауады архайды ‘вварс.

Стæм ИНО-йы Уагæвæрды сфидаргонд æхсæнадæмон барады бындурон принципты – паддзахады территориалон иудзинадæн кад кæнын, мидхъуыддæгтæм мацы бар дарын, тыхæй ма спайда кæнын, уый нымæц ма боливариайнаг адæм цæмæй сæхæдæг сæ хъысмæт скъуыддзаг кæной, уый æвварс.

ОБСЕ-йы Сæргълæууæг, Финляндийы Фæсарæйнаг хъуыддæгты министр Элина Валтонены Гуырдзыстоны территориалон иудзинад æмæ суверенитеты ‘вварс фидиуæнтæ сты сыдывд æмæ сæ зыны уæлæнгайдзинад.

2008 азы кæфты мæйæ фæстæмæ æдасдзинады фæдыл дискусситы хайадисæг цы организаци у, гуырдзиаг-ирон конфликт æрбæстон кæныны фæдыл минæвар цы организаци уыд, уый радон дискусситы раунды хæдразмæ уæддæр хъуамæ уа дипломатондæр.

Кæфты мæйы 14-æм бон Адæймаджы барты фæдыл Европæйы тæрхондон радон хатт сарæзта иуфарсон, субъективон къахдзæф æмæ райста Уæрæсейы ныхмæ Гуырдзыстоны иск, кæцымæ гæсгæ Европæйы цæдисы æхсæнадæмон къамисы 'рдыгæй агрессорыл нымад Гуырдзыстонæн хъуамæ лæвæрд æрцæуа компенсаци 253 млн евройы. Компенсаци у 2008 азы конфликтимæ баст афтæ хуыйнæг адæймаджы бартæ фехалыны фæдыл.