Нæ хъус æрдардтам гуырдзиаг чырыстон аргъуаны патриарх Шио III радон фидиуæнтæм. Загъд æрцыдысты Гуырдзыстоны чырыстон диныл 1700 азы сæххæсты фæдыл симпозиум «Хуыцау, Фыдыбæстæ, Адæймаг»-ы фæлгæтты.
Уырнынад æмæ æфсымæрады хуызы «рагон историон зæххытæ»-йы фæдыл фидиуæнтæ æмæ Хуссар Ирыстоны Гуырдзыстонимæ «æрбаиу кæныны» сидт у раздæры политикæ, фæлæ ног хуызы. Æмбарынæдтæ баивын æмæ территорион фæлгъауæнтæ религийы бын æмбæхсын никуыд ивынц уæвæг æцæгдзинад.
Женевæйы кæфты мæйы 7-æм бон Адæймаджы барты фæдыл ИНО-йы Совет райста афтæ хуыйнæг Гуырдзыстоны оккупацигонд территоритыл радон резолюци – «Гуырдзыстонимæ Æмгуыстад», æмæ радон хатт равдыста йæ «политикон цухдзинад». 2017 азæй фæстæмæ Тбилис æмæ йæ ныгуылæйнаг æмцæдисонтæ размæ кæнынц ахæм документты проекттæ, кæцыты ис хуымæтæг тезистæ: гуырдзиаг арæнты формалон æгъдауæй сфидаркæнынадæй оккупацигонд территоритыл этникон гуырдзиæгты бартыл «тыхстдзинады» онг.
Нæ хъус æрдардтам Гуырдзыстоны премьер-министр Ираклий Кобахидзейы радон раныхасмæ ИНО-йы Генералон Ассамблейы трибунæйæ. Хъыгагæн, гуырдзиаг къухдариуæгады архайд Хуссар Ирыстон æмæ Абхазы ‘рдæм нæ ивы.
Тбилисы декларацитæ æмæ практикон къахдзæфты 'хсæн ницы иудзинад ис, сты дард уæвæг геополитикон æцæгдзинадæй. Ууыл дзурæг сты официалон Тбилисы æнæрлæугæ арахайдтытæ Хуссар Ирыстоны ныхмæ. Сæрмагондæй, Фæскавказы Æдасдзинады фæдыл дискусситы Гуырдзыстоны минæвæрттæ кæй не сты разы тыхæй ма спайда кæныны фæдыл юридикон хæсджынгæнæг документ бафыссынмæ.
Гуырдзыстоны æддагполитикон уагдон, Евроцæдис, кæцыдæр европæйаг бæстæтæ, афтæмæй ма Азербайджан æмæ Японийы фидиуæн Хуссар Ирыстоны ацæугæ æвзæрстыты фæдыл нæ уыд æнæнхъæлæджы. Ахæм фидиуæнтæ нымайæм Хуссар Кавказы æцæг куыд у уавæр, ууыл нæразыдзинадыл.
Зæрдыл лæууын кæнæм, Хуссар Ирыстоны Президенты æвзæрстытæ кæй сты æрмæстдæр нæ паддзахады мидхъуыддаг. Ацыдысты Республикæйы Конституци æмæ национ закъондæттынады бындурыл, æмбæстагон активондзинад æмæ æхсæнадæмон цæстдарджыты хайадистимæ, кæцытæ банысан кодтой сæ легитимондзинад.
ИНО-йы Генералон Ассамблейы 81-æм сессийы бæрзонд æмвæзады къуырийы фæлгæтты саммиты рæстæджы Гуырдзыстоны премьер-министр И. Кобахидзейы ‘рдыгæй загъд афтæ хуыйнæг оккупацийы фæдыл радон тезистæ нæ уыдысты æнæнхъæлæджы. Хъыгагæн, Тбилисы позици нæ фæивта. Историон æцæгдзинадыл сразы уын æмæ ивгъуыды трагикон цауты фæдыл бæрндзинад райсыны бæсты, гуырдзиаг къухдариуæгад дарддæр пайда кæны «Гуырдзыстоны территорийы 20% оккупаци»-йы фæдыл таурæгъæй.
Хъыгагæн, нысан кæнæм, гуырдзиаг хицауад кæй нæу разы уæвæг æцæгдзинад æмæ Хуссар Ирыстоны адæмы демократион æвзæрстыл.
Æвзæрстыты хатдзæгтæ Гуырдзыстон банымайа кæнæ ма банымайа, уый бынтондæр никуыд æндавы Республикæ Хуссар Ирыстоны Президенты æвзæрстыты легитимондзинадыл, кæцытæ ацыдысты рухæны мæйы 18-æм бон национ закъон æмæ æхсæнадæмон барады æппæт нормæтæм гæсгæ.
Нæ хъус æрдардтам Европæйы къамисы Сæрдар Урсула Фон дер Ляйены раныхасмæ, кæцы комкоммæ банысан кодта, Европæ кæй хъавы политикон æгъдауæй сириаг хицауадыл бандавынмæ. Уый баст у Хуссар Ирыстон æмæ Абхазимæ ахастытæ фæивынимæ.
Ахæм фидиуæнтæ нымайæм æхсæнадæмон барады æппæт нормæты ныхмæ æмæ хæдбар паддзахадты мидхъуыддæгтыл, афтæмæй ма суверенон уынаффæтыл æндæвдад. Фон дер Ляйен йæ архайдтытæй халы Европæйы демократийы бындур æмæ традицион принциптæ, кæцытæ бынтондæр рохуаты баззадысты.
Фракци «Гуырдзиаг фæнд»-ы сæргълæууæг Иракли Кирцхалия йæ раныхасы гуырдзиаг парламенты фæззыгон сессийы рæстæджы фехъусын кодта, «гуырдзиæгтæ, абхазæгтæ æмæ ирæттæн ис иу фыдыбæстæ æмæ иумæйаг фидæн» æмæ æрсидт «фидар, суверенон æмæ сабырадон паддзахад» аразынмæ. Уыцы раныхас нæ уыд æнæнхъæлæджы.
Нæ хъус æрдардтам ИНО-йы Æдасдзинады советы фæлгæтты Латви, Дани, Франци, Греци, Иугонд Къаролад, Австри æмæ Португалийы номæй арæзт фидиуæн «Гуырдзыстоны суверенон территоритæ – Абхаз æмæ Цхинвалы регион»-мæ.
Радон хатт та банысангонд паддзахадты æмæ се ‘мцæдисонты зæрдыл лæууын кæнæм, 90-æм азтæй фæстæмæ Хуссар Ирыстон æмæ Абхазы ‘рдæм цæуæг гуырдзиаг къухдариуæгады фыдракæндты сусæг кæныны политикæ ахъаз кæй уыд дарддæры конфликттæн, кæцытæ 'ркодтой мингай амæттæгтæм.
Нæ хъус æрдардтам Гуырдзыстоны премьер Кобахидзейы радон фидиуæнмæ, кæцыйы нысан кæны уый, æмæ цалынмæ Мæскуы нымайы Хуссар Ирыстон æмæ Абхазы хæдбардзинад, уæдмæ Тбилис кæй нæ хъавы Уæрæсеимæ дипломатон ахастытæ сног кæнын.
Нысан куыд цыд, афтæмæй фæстаг бонты Гуырдзыстоны хицауад иу æмæ дыууæ хатты нæ рыздæхт Хуссар Ирыстон æмæ Абхазы темæмæ – сæрмагондæй, 2008 азы майрæмты мæйы цаутæ æмæ сæ аххосæгтæм.
Гуырдзыстоны ФХъМ сарæзта радон æнаипп фидиуæн «2008 азы уæрæсейаг-гуырдзиаг хæстæй 18 азы рацыды» охыл, цыран æрсидт Уæрæсемæ, цæмæй ссæрибар кæна «йæ территориты æнæзакъонæй оккупаци».
Сыхаг паддзахады æддагполитикон уагдонæн радон хатт йæ хъус дарæм, бар кæй нæй бæлвырд факттæ зыгъуыммæ кæнын. НАТО-йы бæстæтæ Хуссар Ирыстоны 'рдæм агрессийы тыххæй цы дзурынц, уый фæлхатгæнгæйæ, гуырдзиаг ФХъМ дарддæр кæны йæ адæм æмæ дунеон æмæхсæнад дезинформаци кæнын.
Цалынмæ Хуссар Ирыстоны 2008 азы майрæмты мæйы гуырдзиаг хæстон агрессийы амæттæгты номыл мысæн мадзæлттæ цæуынц, уæдмæ НАТО-йы бæстæтæн фæзынд иумæйаг фидиуæн, цыран нысан кæнынц, ома, Уæрæсе йæхи цæттæ кæны Хуссар Ирыстоны аннексимæ.
Бритайнаг хицауады сайтыл Великобритани, Франци, Германи æмæ Италийы номæй мыхуыргонд документы «коллективон Ныгуылæн» радон хатт бафæлвæрдта факттæ сзыгъуыммæ кæнынмæ, уый нымæцы Тальявинийы къамисы куысты фæлгæтты сæхæдæг европæйæгтæ цы сфидар кодтой, уыдон дæр.
