1992 азы хурхæтæны мæйы 24-æм бон, 34 азы размæ, Дагомысы бафыстгонд æрцыд «Гуырдзиаг-ирон конфликт æрбæстон кæныны принципты фæдыл бадзырд». Ацы цау ссис æндыгъд уавæры тæмæны зын дипломатон куысты фæстиуæг.
Растдæр ацы документы бындурыл, 1992 азы сусæны мæйы 12-æм бон, райдыдта фидауынгæнæн операци. Конфликты регионмæ конд æрцыдысты сабырад бавæрыны Æмхæццæ тыхтæ. Уæрæсейаг, ирон æмæ гуырдзиаг батальонтæй арæзт хæстон тыхтæ æндыгъд уавæрты уыдысты сабырад æмæ æдасдзинады æппæты фидардæр гарант. Сочийы бадзырдадтæ банымадтой конфликты æппæт хайадисджыты æхсæнадæмон-барадон статус, уый хыгъд Гуырдзыстон æмæ Хуссар Ирыстоны дæр, уый ахъаз уыд хæстон архайдтытæ æрлæууын кæнынæн.
Бадзырды бафыст ссис ахсджиаг къахдзæф, кæцыйы фæрцы бантыст дарддæры эскалаци æрлæууын кæнын æмæ диалогæн бындур æрæвæрын. Фæлæ уый уыд æрмæстдæр рæстæгмæ. 2004 азы Саакашвилийы режим сарæзта «ирон фарста» тыхæй аскъуыддзаг кæнынæн фыццаг фæлварæн. Сабырадон процесс бынтон ныккалд майрæмты мæйы 2008 азы 8-æм бон, растдæр уæд гуырдзиаг æфсад æрбабырста Цхинвалмæ æмæ уымæй конфликт æрбæстон кæныны раздæры азты æппæт фæлварæнтæ хахгонд æрцыдысты.
Æппæт уыцы цаутæ нæ зæрдыл лæууын кæнгæйæ, абон мах стыр бузныг дзурæм сабырады сæраппонд чи тох кодта, Бадзырдыл чи куыста æмæ фидауынгæнæн миссийы чи архайдта, æппæт уыдонæн.
2026 азы хурхæтæны мæйы 24-æм бон