1992 азы сусæны мæйы 14-æм бон гуырдзиаг-ирон конфликт æрбæстон кæныны сæйраг принципты фæдыл Фидыдыл бындуриуæггæнгæйæ, Республикæ Хуссар Ирыстоны территоримæ конд æрцыдысты æртæфарсон фидауынгæнæн тыхтæ. Ацы бон Хуссар Ирыстоны нысан цæуы куыд Фидауынгæнæджы бон.
Тугкалд чи æрлæууын кодта æмæ сабыр царды ныфс чи фæзынын кодта, уыцы фидауынгæнджытыл Хуссар Ирыстоны цæрджытæ æмбæлдысты дидинтæ æмæ цины цæссыгтимæ. Ацы цау ахъаз уыд конфликт æрлæууын кæнын æмæ сабыр цард райдайынæн.
16 азы дæргъы æххæстгонд цыд фидауынгæнæн операци, æмæ уыцы уæрæсейаг, ирон æмæ гуырдзиаг батальонтæй арæзт хæстон тыхтæ æндыгъд уавæрты уыдысты сабырад æмæ æдасдзинады æппæты фидардæр гарант.
Фидауынгæнджытæ сæ хæс бæрнонæй æххæст кодтой 2008 азы Хуссар Ирыстоны ныхмæ Гуырдзыстоны радон хæстон агрессийы онг. Уæд майрæмты мæйы 8-æм бон гуырдзиаг хæстонтæ ахызтысты æппæт бадзырдадты сæрты æмæ æрбабырстой Хуссар Ирыстонмæ. Бирæ азты дæргъы хуссарирыстойнаг зæххыл сæ мисси бæрнонæй æххæстгæнгæйæ, фидауынгæнджытæ фæстаг уысммæ æххæст кодтой сæ хæс. Се сгуыхтдзинад æнустæм баззайдзæн ирон адæмы зæрдæты.
Абон Республикæйы аргъуанты ацыдысты фæмардуæвæг хъайтартæ-фидауынгæнджыты номарæн службæтæ. Ацыд фидауынгæнæн тыхты солдаттæ æмæ офицерты цыртдзæвæнмæ веноктæ æмæ дидинтæ сæвæрыны церемони, кæцыйы хайад райстой Республикæ Хуссар Ирыстоны Фæсарæйнаг хъуыддæгты министрады къухдариуæгад.
2026 азы сусæны мæйы 14-æм бон